Giften en de legitieme portie in erfrechtzaken

Het is altijd een vervelende zaak wanneer er tussen familieleden een geschil ontstaat over de afwikkeling van een nalatenschap na het overlijden van een ouder. Helaas komt dit in de praktijk regelmatig voor. Een geschilpunt dat ik regelmatig tegenkom bij de behandeling van zaken op het gebied van erfrecht is het verwijt dat een van de kinderen van de erflater (ten onrechte) is bevoordeeld ten opzichte van de andere kinderen in de periode voor het overlijden. Meestal wordt er in dergelijke zaken door de overige kinderen gesteld dat het kind in kwestie de erflater heeft ingepalmd en op deze wijze allerlei giften heeft ontvangen. Hieronder zal ik uiteenzetten welke juridische actie er in een dergelijke situatie mogelijk is.

Aanvaarden van het testament of het eisen van de legitieme portie

Teneinde een en ander uit te kunnen leggen is het noodzakelijk dat ik eerst het verschil toelicht tussen het ontvangen van een erfenis als erfgenaam en het ontvangen van een erfenis c.q. legitieme portie als legitimaris.

Indien degene die overlijdt een testament heeft opgesteld waarin de kinderen van de betreffende persoon als erfgenaam zijn aangewezen hebben de kinderen in kwestie de keuze om het testament (beneficiair) te aanvaarden of te verwerpen. Indien zij het testament aanvaarden en de nalatenschap is vastgesteld en afgewikkeld ontvangen zij hun erfenis als erfgenaam. Indien een kind zich niet kan vinden in het testament kan deze het testament verwerpen en zijn legitieme portie opeisen.

Op grond van de wet kan een kind namelijk altijd aanspraak maken op de helft van het wettelijk erfdeel (dit is hetgeen dat wordt geërfd wanneer er geen testament is opgesteld, zijnde ieder kind voor een gelijk deel). Wanneer er twee kinderen zijn, waarvan één kind in het testament volledig is onterfd kan deze dus het testament verwerpen en aanspraak maken op een kwart van de nalatenschap. Het testament blijft in deze situatie overigens gewoon van toepassing op de overige erfgenamen die het testament wel hebben aanvaard, deze dienen echter de vordering van de legitimaris uit de nalatenschap te betalen nadat duidelijk is wat de omvang daarvan is.

Het optellen van giften bij de legitimaire massa

Dan kom ik nu weer terug bij de juridische actie die verricht kan worden in de hierboven geschetste situatie.

In het geval een kind het testament van de erflater niet aanvaardt en aanspraak maakt op zijn legitieme portie dienen eventuele giften die de overige erfgenamen hebben ontvangen bij legitimaire massa te worden opgeteld. Dit is de omvang van de nalatenschap waarmee de legitieme portie wordt berekend. De legitimaire massa en daarmee het uiteindelijke bedrag dat als legitieme portie moet worden uitbetaald wordt hierdoor dus hoger. Indien de omvang van de nalatenschap ontoereikend is om de legitieme portie te kunnen voldoen kan de legitimaris zelfs de erfgenamen die een gift hebben ontvangen aanspreken om het resterende bedrag uit hun eigen vermogen te voldoen.

De enige kanttekening die bij het bovenstaande geplaatst moet worden is dat de legitimaris die een dergelijke vordering instelt moet bewijzen dat de gestelde giften door de erfgenamen in kwestie zijn ontvangen. Dit is in de praktijk vaak een probleem.

 

Door: A. van der Voet

Over ons

Van der Zwan Advocaten is een advocatenkantoor in Den Haag dat is gespecialiseerd in aansprakelijkheidsrecht, letselschade en procesrecht.

Contact

Van der Zwan Advocaten
Dr. Lelykade 12 B
2583 CM Den Haag

T. 070 – 789 00 90
E. info@vanderzwanadvocaten.nl